Het bergklassement (bolletjestrui) in de Tour de France

Hieronder staat een oude versie van een uitleg over het bergklassement. Voor een meer volledig verhaal wat ik up-to-date probeer te houden, zie mijn boek over Tour-statistieken en -regels.

Zie ook de bergdoorkomsten.

Ontstaansgeschiedenis

Al vanaf 1905 werd er door l'Auto een renner tot Meilleur Grimpeur uitgeroepen. Het is niet duidelijk welke regels hiervoor gebruikt werden. (bron) In 1933 werd Trueba tot winnaar uitgeroepen, en toen werd het klassement door de organisatie ook overgenomen.

1908: Prix Labor-Hutchinson

In 1908 waren er bergen die meetelden voor de Labor-Hutchinson premie. Niet voor elke berg waren evenveel punten te verdienen, maar het is wel consequent alleen de top drie die punten krijgt. Stand na 4 bergen:

Punten voor premie Labor-Hutchinson 1908
bron (Passerieu staat niet in de bron, maar wel in het ritverslag)
NaamBallonPorteLaffreyEsterelTotaal
Lucien Petit-Breton680620
Gustave Garrigou1000313
François Faber462012
André Pierre Pottier00606
Giovanni Gerbi00415
Georges Passerieu0100010

Deze puntenverdeling was al voor de start van de Tour bepaald, en had dus niks te maken met een voorprong of zo.

Puntentelling

Puntentelling in 1933–1939

In 1933 werd een klassement bijgehouden, al was dat nog niet officieel. Na afloop van de Tour nam de organisatie het wel over, en in 1934 werd het ook tijdens de Tour officieel bijgehouden. Er was ook een premie van 10.000 francs voor de winnaar. (bron).

In de Tours van 1933 tot 1939 werden er door de organisatie rond de vijftien bergen aangewezen, waar op de top punten te verdienen waren:

Puntensysteem voor het bergklassement in de Tour de France van 1933–1939
Positie12345678910
Punten10987654321

Er was verder geen indeling in categorieën. Om het bergklassement te kunnen winnen, moest een renner de laatste bergrit uitrijden. (bron) Dit gebeurde ook in 1937, toen Felicien Vervaecke na de 15e etappe het bergklassement gewonnen had, maar na de 16e etappe niet meer opstapte.

Puntentelling in 1947 en 1948

In 1947 waren er twee klassen van bergen. De zwaarste zaten in categorie A, de minder zware in categorie B. In 1948 bleven deze categorieën bestaan, al werden ze 1 (zwaar) en 2 (minder zwaar) genoemd.

Puntensysteem voor het bergklassement in de Tour de France van 1947 en 1948
Positie12345678910
Categorie A/110987654321
Categorie B/254321

Puntentelling in 1949–1961

In 1949 werd de derde categorie ingevoerd, en de puntentelling voor de tweede categorie werd iets opgehoogd.

Puntensysteem voor het bergklassement in de Tour de France van 1949–1961
Positie12345678910
Categorie 110987654321
Categorie 2654321
Categorie 3321

Puntentelling in 1962

In 1962 werd de vierde categorie ingevoerd. De andere categorieën werden opgehoogd, en het puntenverloop was niet langer lineair.

Puntensysteem voor het bergklassement in de Tour de France van 1962
Positie12345678910
Categorie 11512108654321
Categorie 210864321
Categorie 354321
Categorie 4321

Puntentelling in 1963

De puntentelling in 1963 was identiek aan die van 1962, alleen de vierde categorie ontbrak.

Puntensysteem voor het bergklassement in de Tour de France van 1963
Positie12345678910
Categorie 11512108654321
Categorie 210864321
Categorie 354321

Puntentelling in 1964–1970

In 1964 kwam de vierde categorie weer terug, en de telling was identiek aan die van 1962.

Puntensysteem voor het bergklassement in de Tour de France van 1964–1970
Positie12345678910
Categorie 11512108654321
Categorie 210864321
Categorie 354321
Categorie 4321

In 1966 moest een renner de Tour uitrijden om in aanmerking te komen voor de bergprijs. (bron) In 1937 was dit nog niet zo, misschien veranderde het pas in 1966.

Puntentelling in 1971

In 1971 werd de puntentelling aangepast. De eerste categorie bleef gelijk, maar de punten voor de tweede, derde en vierde categorie werden verhoogd.

Puntensysteem voor het bergklassement in de Tour de France van 1971
Positie12345678910
Categorie 11512108654321
Categorie 21210865432
Categorie 31086432
Categorie 45321

Puntentelling in 2005–2006

De puntentelling in 2005 en 2006 was als volgt: (Regels 2005, artikel 25c, Regels 2006, artikel 24c)

Puntensysteem voor het bergklassement in de Tour de France van 2005–2006
Positie12345678910
HC2018161412108765
Categorie 115131198765
Categorie 21098765
Categorie 34321
Categorie 4321

Als een etappe eindigde op een top van de categorie HC, 1 of 2, dan werden de punten verdubbeld. Om het bergklassement te winnen, moet een wielrenner de ronde van Frankrijk uitrijden. In geval van een gelijk aantal punten is de wielrenner die het vaakst op een berg van de HC categorie als eerste bovenkwam de winnaar. Als dat ook gelijk is, wordt gekeken naar categorie 1, dan 2, 3 en 4. Als dat allemaal geen onderscheid maakt, wordt gekeken wie in het algemeen klassement hoger staat.

Aantal per categorie per jaar

Jaar4321HCTotaal te behalen puntenPunten winnaarPercentage
193300016016013483%
193400014014011179%
193500015015011878%
193600016016013282%
193700016016011471%
193800012012010789%
19390001001008686%
19470051101359872%
194800950956265%
1949037501018180%
195005450895865%
1951078601296046%
1952077701339269%
19530107401125448%
195401010401309573%
1955088601328463%
1956086601207159%
1957086501104440%
1958085701248165%
1959098601357354%
1960097601295643%
19610108601389568%
196218546020913765%
19630667019514775%
196413967024917369%
196511668024313354%
196613577023912351%
196713957023912251%
196820115502409640%
196916988029315552%
1970301098035012836%
197124987041122855%
1972248810044622951%
1973229118045222549%
197423678037917145%
197517879040028571%
197622879041517040%
1977181267038024464%
1978261568044818741%
1979271268350223947%
1980271377455722340%
1981191276449728457%
1982311578358427847%
1983291498563427242%
19843315710566728442%
19853622119390844048%
1986332278794635137%
198742289119123445236%
198827779472732644%
198923969678543855%
199036866576032142%
1991321466476031241%
19922915106483541049%
19933310710486544951%
1994301358686039245%
19953914810599543443%
19962513118591538341%
1997208119587057966%
1998219105678520025%
1999229810586027932%
200022976780034743%
2001191657784525830%
2002211168681526232%
2003179611582532439%
20042117109342622653%
20052418810547418539%
2006261378746016636%
2007341069747720643%
2008261454840412831%
20092518611445221046%
20102013910647214330%
2011141496830710835%
20122311811634513539%
20132016138737214739%
20141721811635918150%
20151912126733811935%
20161812714739220953%
20171614511731916952%
2018189710935117048%

Analyse

Hieronder staat een grafiek met de positie van de winnaar van het bergklassement in het algemeen klassement.

Helaas, je kunt de grafiek niet zien. Hij is er wel, kijk maar in een andere browser die wel svg aankan.

Anders dan bij het puntenklassement is er hier bijna geen sprake van specialisatie, de winnaar van het bergklassement staat vrijwel altijd in de top 30.

Uitzonderingen:

Sponsor

In 1968 kreeg het bergklassement een zichtbare sponsor, de leider kreeg een lap op zijn trui. In 1975 werd de bolletjestrui ingevoerd.

1968:
Poulain
1972–1973:
Poulain
1975–1978:
Poulain
1979–1981:
Campagnoli
1982–1984:
Poulain
1985–1989:
Cafe de Colombia
1990:
Ripolin
1991–1992:
Coca cola
1993–2008:
Champion
2009–2010:
Carrefour